Okula Uyum

Uzman Merve Kılıç

okula-uyum

Çocuğun toplumsallaşma sürecinde ilk ve en önemli adımlardan biri anaokuluna/kreşe başlangıçtır. Bu dönem, çocuğun alıştığı ve kurallarını bildiği aile düzeninin dışında farklı bir ortama adım attığı bir süreçtir. Çocuk, anaokuluna başladığı anda tüm kuralarını bildiği bir aile ortamından farklı olarak kurallarını hiç bilmediği, tanımadığı kişilerin bir arada olduğu bir ortama girmektedir.

Her yenilik ve başlangıcın insan hayatında belli seviyelerde kaygı ve heyecan oluşturduğu gibi anaokuluna başlangıç da çocuk için kaygı ve heyecan verici bir durumdur. Bu başlangıçlar çocuğun gelişimine katkıda bulunacağı gibi aynı zamanda bazı sorunları beraberinde getirebilir. Okulun ilk günlerinde yaşanan bazı sorunlar doğal karşılanabilir. Çocuk için ilk kez anne – babadan ayrılmak, ebeveyn dışında başka kişilerin bulunduğu farklı bir ortama adım atmak ve ev dışında farklı kurallar benimsemek kaygı yaratabilecek bir durumdur. Çocukların büyük çoğunluğu kısa sürede kaygı ile baş etme stratejileri geliştirirken bazı çocuklar için bu durum daha uzun sürebilir ki buda okula uyum sürecinde sıkıntılara ve uyum problemleri yaşanmasına sebebiyet verebilir.

Anaokuluna başlayan çocuklarda en çok görülen uyum sorunları aşırı hareketlilik veya çekingenlik, alt ıslatma, paylaşamama, tuvalet problemleri, yemek sorunları, uyku sorunları, parmak emme – tırnak yeme, konuşma bozuklukları, kural tanımama ve istenene karşı gelme gibi temel alışkanlıkların kazandırılmasındaki güçlükler olarak değerlendirilebilir. Bu sorunların yaşanmasını veyahut en aza indirgenmesini sağlayabilmek için çocukları psikolojik olarak uyum sürecine hazırlamak gerekir. Bu doğrultuda anne – babalara verilebilecek bazı öneriler şunlardır;

• Anaokuluna başlayacak olan çocuğun zihinsel, duygusal, ve sosyal olarak hazır olması gerektiği gibi anne – baba da bu duruma kendilerini hazırlamalıdır.
• Çocuk ile okula başlamadan önce okul hakkında konuşmalar yapmak, okulda neler yapıldığını anlatmak ve hatta birlikte okulu gezmeye gitmek okula uyum sürecinde önemli bir etkisi vardır.•  Çocuğa okul hakkında bilgiler verilirken orada yapacağı faaliyetlerden, oynayacağı oyunlardan, ve edineceği arkadaşlardan bahsedilebilir. Bu noktada çocuğa okulu sevdirme amaçlı yanlış bilgiler verilmemelidir çünkü bu, çocuğun okula ve size karşı olan güvenini sarsabilir.
• Çocuğun okula başladığı günlerde anne – baba olarak rahat tavırlar içinde olmak önemlidir. Zaten kaygı ve endişe yaşayan bir çocuk anne ya da babasının da endişeli olduğunu gördüğünde kendi endişelerinde haklı olduğunu düşünecek ve kaygı yaşamaya devam edecektir.
•  Okula gideceği ve eve döneceği saatler hakkında ve anlayacağı dilde olmak şartıyla ne kadar süre ile okulda kalacağının bilgisini verin.
• Çocuğun okula başladığı ilk günlerde okula bırakılması sırasında vedalaşma mümkün olduğunca kısa tutulmalı ve çocuk ağlamaya başlasa dahi ayrılma konusunda kararlı davranılmalıdır. Ağlamaya başlarsa onu öperek gitmek zorunda olduğunuzu ama daha önce bahsettiğiniz gibi gelip alacağınızı söyleyin ve uzaklaşın. İyi olup olmadığını kontrol etme amaçlı geri dönüp bakmayın.
•   Çocuk okula gideceği zaman ağlıyorsa bunu yapmaması konusunda ısrar etmeyin ve onun duygularını anladığınızı ifade edin (Biliyorum, ben gideceğim için üzülüyorsun ama şuan gitmem gerek. Söylediğim gibi okul sonrası seni almaya geleceğim vb.) Çocuk ebeveyniyle geldiğinde ağlamaya devam ediyorsa daha az bağımlı olduğu biri tarafından okula bırakılması denenebilir.
• Çocuğu, okula yeni başladığı günlerde ne yediği ve ne yaptığıyla ilgili sorular sorarak sorgulanıyormuş gibi hissettirmek yerine genel olarak gününün nasıl geçtiğini sorarak onun duygularını ve düşüncelerini anlatmasına izin verin.
•  Çocukların okula uyum sürecinde kararlı, sabırlı, ve sakin olmak büyük önem taşır. Sağlıklı bir ortam sağlandığında uyum sorunlarında azalma görülecektir.

Florya İngiliz Kültür Güzel Sanatlar Anaokulu
Uzman Psikolog Merve Kılıç